Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro kültüründe Churchill adı, aşağı yukarı on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü tanımlar. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi tanımlar; çoğu zaman bir saati bulur. Onluk punch 48 kutusu ile punch 8-9-8 kutusu gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı kolayca görülür. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini sağlar ve böylece ısı daha ılımlı kalır. Başlamadan önce en az bir saat ayırmak hem keyif hem de düzgün yanma için doğru bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy uygun düşmez; sakin bir akşam isteyen kişiye ise yakışır. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta acele etmemek tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi sağlar. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin karşılığını verir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra yumuşamasını ve ortadaki dolu bölümün açılmasını beklemek de mümkün olur.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını aşar; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha dolgun durur. Kalın çap, kor yüzeyini büyütür ve dumanı serinletir. Yirmi beşlik double corona bu sınıfın tipik bir örneğidir; punch duke puro ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle gösterir. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun düştüğü açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha kolay takip edilir, çünkü her bölüm kendi karakterini yavaş yavaş ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini gösterir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın dikkat çeken yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa daha çok anlatacak şey verir, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda bıraktığı iz uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı değerlendirme şansı bulur.
Uzun Oturumda Zaman Yönetimi
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını düşünmek gerekir. Seksen dakikayı zorlayan oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden yarıda kalırsa keyfi bozulur. Mantua ellilik kutu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Küba short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu temsil eder ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü tercih etmek yaygın bir düzendir. Telefonu kenara koymak ve ortamı baştan düzenlemek de yardımcı olur. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak yanınızda bulunmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi daha keyifli kılar. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden başlamak yeterlidir. Uzun içimde acele etmemek asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da sessiz bir müziğin eşlik ettiği akşamlarda ortaya çıkar.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa varınca puro, sade bir çubuktan çok hacimli bir kütleye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile başkalaşır. Kalın çaplı punch signature bu sınıfa girer ve koyu harmanını geniş kesitte bolca taşır. Punch super selection kutusu ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark tek bakışta anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini nasıl değiştirdiğini kolayca anlar. Geniş çapta duman daha tok ama çoğu zaman daha yumuşak gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif olmak zorunda değildir. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini yönlendirir. Harmanın dolgunluğunu anlatan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki oranıdır, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda açılması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak keşfedilir, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Sampler Kutusunun Yeri
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı tatmak akıllı bir yoldur. Kuru kakaolu blackbird robusto altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda tadım imkanı tanır. World sampler robusto ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde toplar. Robusto yarım saati epey geçer, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman ister. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt yazmak fark yaratır. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat öne çıktı diye bakmak iyidir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha yakın geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl etkilediğini de ortaya koyar. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha rahatlaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali düşer.
Altmışlık Çapın Getirdikleri
Newman 6x60 sampler kalın halkalı boylara giriş için kullanışlı bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça idare etmesine olanak tanır. Red gigante puro ise uzun gigante kalıbını koyu bir harmanla buluşturur. Altmışlık çapta kor geniş olduğundan puro ağır yanar ve bu da içimi bir saati rahatça bulan bir oturuma çevirir. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha yuvarlak bir his bırakır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak güçleşebilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı düzgün ısıtmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı azaltır. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek düzeltmek çoğu zaman yeterlidir. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır kılmaz, yalnızca daha uzun eder, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki sabrının da sonucudur ve bu ayrıntıyı fark eden biri sonraki purolarda çok daha huzurlu içer. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha tutarlı olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi düzgün olmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını almak yeterlidir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk seçmek tada koku bulaşmasını engeller. Undercrown shade nasıl gibi küçük bir boy hızla ısınır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Vegafina nicaragua puro gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha dikkatli davranmayı gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı tırmandırır ve aromayı örter. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman yeterlidir. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden yakmak mümkündür. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha temiz kalmasına katkı sağlar. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe tutmak da bitişe kadar temiz bir tat bırakır, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar sakince yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi hızda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir alışkanlıktır.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda çabuk bozulur; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen açılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için bilinen aralıktır. İnce gövdeli ambassadeur ile baalbeck puro gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir düzen kurmak isteyenler için iş görür. Kutuyu gereksiz yere kaldırmak dengeyi sarsar. Yeni bir nemlendirici eklerken damıtık su seçmek önerilir. Yeni gelen purolara bir hafta ortama alışma zamanı vermek de faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe seçmek iyi sonuç verir, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir sıra koymak da uzun vadede düzen sağlar. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da olanak verir.
Sivri Uçlu ve Düz Uçlu Formlar
Belicoso sivri başıyla öne çıkar; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Quai d'orsay belicoso royal dumanı dar bir noktada yoğunlaştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde daha net gelir. Ferah quai d'orsay capitolio gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle denenebilir ve farkı ortaya koyar. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise nazik bir el ister. Uçtan gereğinden fazla kesmek çekişi gevşetir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman toplanır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye açılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta farklı farklı algılanmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas kullanmak yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya kalır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de payı büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde görmek en doğru karardır.
Uzun Bir Akşamda Puroya Eşlik Edenler
Uzun bir puroyu huzurla içmek istiyorsanız, ortam da hesaba katılmalıdır. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin gözde seçimidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Clemenceau puro kavrulmuş badem tarafıyla kahveye eşlik eder, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten taşıdığı için ağırlaşmaz. Kremsi quai d'orsay coronas ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere yaklaşır. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre ara vermek önerilir. Ortam havadar ve gürültüsüz olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman bunaltıcı hale gelir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha dikkatli tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da keyfi güzelleştirir, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı en başta kurmak akşamı derinleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir alışkanlığa dönüşür.