Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır zira kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ama net başlar elbette bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ve notalar sonradan belirir hem de bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk kokuyu daha geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes ise narin tonları siler. Güç dilde düşük fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile saat izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki puandan fazla sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir not tatmin edici olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de aroma silikleşir ısı de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.